Signalen

Zoals bij de definitie van ‘vroegsignalering van schulden’ staat aangegeven gaan we uit van daadwerkelijke signalen over betalingsachterstanden van signaalpartners waarbij nog geen escalatie van de achterstanden heeft plaatsgevonden.

Het woord ‘vroeg’ in vroegsignalering is erg belangrijk. Hiermee wordt gedoeld op tijdig, voordat het probleem te groot wordt en voordat escalatie heeft plaatsgevonden.

Door de wetswijziging van 1-1-2021 kunnen gemeenten signalen krijgen van huur, water, energie en zorg. De gemeente is aan zet en moet om de signalen verzoeken bij de vaste lasten partner. De vaste lasten partner is verplicht de signalen te leveren als de gemeente hierom verzoekt. Vervolgens is de gemeente weer verplicht om outreachend een gesprek aan te bieden aan de inwoners waarvoor signalen zijn ontvangen. De manier waarop de gemeente dat wil doen, kan verschillen. De gemeente kan kiezen voor een huisbezoek, maar kan ook kiezen voor andere manieren van contact zoals bellen, een brief of een SMS/app. Voor meer informatie over de aantallen signalen die een gemeente kan ontvangen, zie de site van Inforing.

Uit de inventarisatie van voorbeelden uit de praktijk blijkt dat bij het opzetten van vroegsignalering goed is om te kijken op basis van welke (combinatie) van signalen, welke outreachende maatregelen worden ingezet.

Signalen kunnen verschillen in de voorspellende waarde van de ernst van de situatie en het directe verband die ze hebben met financiële problemen. Sommige signalen lijken een grotere voorspellende waarde van financiële problemen te hebben dan andere. Een maand energie-achterstand heeft waarschijnlijk een lagere voorspellende waarde dan een maand huurachterstand. Momenteel zijn veel gemeenten hiermee aan het experimenteren en de verwachting is dat er over een paar jaar meer duidelijkheid is welk signaal (of combinatie van signalen) het beste resultaat geeft.

Vanuit VNG is een leidraad beschikbaar op welke manier gemeenten om kunnen gaan met het prioriteren van achterstanden.